Een pepermolen zeilt over de wereldzeeën

Trouw - Boeken, 12 september 2009
Door Bas Maliepaard

In aanloop naar oktober verschijnen traditioneel veel uitgaven rond het thema van de Kinderboekenweek, dit jaar ‘eten en snoepen’. In de stroom snoepboeken die mijn postbus nu dagelijks uitbraakt, viel het neusje van de zalm meteen op. Letterlijk, want zo heet de nieuwste bundel van Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen. Het boek gaat over de herkomst en betekenis van 62 spreekwoorden en uitdrukkingen over eten.

En dat is interessanter dan het misschien lijkt. De spreekwoorden bevatten veel boeiende informatie over eet- en drinkgewoontes van vroeger. ‘Wie het onderste uit de kan wil, krijgt het deksel op zijn neus’, klinkt een modern kind vreemd in de oren. Het scheelt als je weet dat er vroeger uit een tinnen kan met een deksel aan een scharnier werd gedronken.

Hetzelfde geldt voor de uitdrukking ‘iets gooit roet in het eten’. Toen we ons voedsel nog boven het vuur bereidden, viel er wel eens roet uit de schoorsteen in de kookpot. En welk kind weet dat sop (‘iemand in zijn eigen sop gaar laten koken’) geen zeepsop betekent, maar kookvocht? Dat het neusje van de zalm niet de neus is, maar een stukje vlak onder de bek? En dat in ‘je laatste oortje versnoepen’ niet je oor wordt bedoeld, maar een oud muntje?

De onderhoudende, korte teksten richten zich meestel direct tot de lezer (iets te vaak een meisje!) en bieden, naast de historische informatie, herkenbare voorbeelden hoe je de spreekwoorden in de praktijk kunt gebruiken.

De illustraties van nieuwkomer Wendy Panders zijn om je vingers bij af te likken. Ze tekent met veel flair en humor, gebruikt frisse kleuren en toont zich inventief. Bij ‘dat is een peulenschilletje’ zien we bijvoorbeeld op ruitjespapier de som 1x1=, met als uitkomst erachter één peultje. De stroop die je iemand om de mond kunt smeren, sliert in een slijmerig hart over de pagina en bij ‘peperduur’ zeilt een pepermolen over de wereldzeeën. In alle opzichten een verdraaid lekker boek, dat ongetwijfeld als warme broodjes over de toonbank zal gaan.

Lees ook de recensie over het andere boek van Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen:

Alle teksten en afbeeldingen op deze website zijn auteursrechtelijk beschermd. Als u gebruik wilt maken van één van de teksten of afbeeldingen, kunt u contact opnemen via het formulier.