Interview Mireille Geus: Hechte vriendschap is de bron

Door Bas Maliepaard

Trouw De Gids, 12 oktober 2007

Vorige

Niemand had het verwacht, en Mireille Geus (43) zelf nog het minst. Vorig jaar rond deze tijd – in de Kinderboekenweek – won de tot dan toe onbekende auteur de Gouden Griffel voor haar tweede kinderboek ’Big’. De prijs zette haar schrijversleven op z’n kop. Er werden in enkele weken meer dan 13.000 exemplaren van het boek verkocht, er verschenen vertalingen in Japan, Litouwen, Duitsland en de Verenigde Staten, en plotseling werd Geus uitgenodigd voor signeersessies en lezingen. ,,Het was een roes”, vertelt ze in haar werkkamer in een oud fort bij Vijfhuizen. ,,Ik kon me totaal niet meer concentreren op mijn schrijfwerk.” De Griffel leverde haar geen blijvend writer’s block op. Nu, een jaar later, is er een nieuw boek: 'Naar Wolf’.

Opvallend is dat tot nu toe in elk boek van Geus de hechte vriendschap tussen twee kinderen centraal staat. Haar debuut ’Virenzo en ik’ gaat over trouw en zielsverwantschap die uitstijgt boven de waan van de dag. ’Big’ vertelt hoe omstandigheden je kunnen dwingen tot een vriendschap, over ’tot elkaar veroordeeld zijn’ en de scheve machtsverhouding die daaruit kan ontstaan. In ’Naar Wolf’ schurkt de relatie tussen boezemvrienden Zoltan en Wolf aan tegen een eerste liefde.

,,Blijkbaar is vriendschap een bron waaruit ik elke keer opnieuw kan putten”, zegt Geus. ,,Dat klinkt wat twijfelend, maar het is voor mij ook iets dat ik achteraf constateer. Het is niet mijn bedoeling geweest om drie boeken over vriendschap te schrijven. Als ik erover nadenk, is de vriendschap misschien ook meer een middel om een ander verhaal te vertellen. Wat mij altijd heeft geïntrigeerd, is hoe de persoonlijke geschiedenis van een mens zijn relaties met anderen beïnvloedt. Hoe je dezelfde dingen verschillend kunt beleven en welke rol je achtergrond daarin speelt. Kinderen hebben ook een geschiedenis. Korter dan die van volwassenen, maar net zo bepalend voor hun gedrag. Ik vind dat belangrijk om in mijn boeken te laten zien, en dat kan door een vriendschap te beschrijven. Daarin komen twee mensen met elk een eigen geschiedenis emotioneel dicht bij elkaar. Dan gaan de verschillen en overeenkomsten opvallen en in positieve of negatieve zin iets betekenen.”

Dat klinkt als een nogal volwassen thematiek. Houden kinderen zich hier al mee bezig? ,,Dat vind ik eerlijk gezegd niet zo relevant”, zegt Geus. ,,Het belangrijkste is dat ik het verhaal op zo’n manier opschrijf dat kinderen het graag lezen. Maar er zullen ongetwijfeld lezers zijn die zich in mijn boeken herkennen. Zelf zag ik als tienjarig meisje heel duidelijk de verschillen tussen mij en andere kinderen. Mijn moeder overleed en het ging mijn vader zo slecht dat ik niet meer bij hem kon wonen. Ik kwam bij een tante in huis en ging naar een nieuwe school. Op dat moment werd ik me heel bewust van mijn geschiedenis en zelfs al van het feit dat je er als kind niets aan kunt doen hoe je leven eruitziet. Ik was anders dan andere kinderen, dat was een gegeven. Dat besef maakte mijn wereld toen groter. Als kind denk je van nature dat je het middelpunt van alles bent. Volwassen worden betekent voor een groot deel dat je genuanceerd leert denken en ontdekt dat niet iedereen net zo in elkaar zit als jijzelf en hetzelfde leven leeft.”

Geus moraliseert niet, maar laat het verhaal voor zich spreken door een vorm te kiezen die de juiste nadruk legt. In ’Virenzo en ik’ zijn de hoofdstukken om en om geschreven vanuit Jan en zijn beste vriend Virenzo. Zo krijgt de lezer vanzelf een helder beeld van hoe de jongens hun eigen achtergrond meenemen in de vriendschap. In ’Big’ is het subtieler aangepakt: wat er met hoofdpersoon Lizzy aan de hand is, wordt niet verteld, maar het lijkt erop dat ze hooggevoelig of autistisch is. Daardoor, voelt de lezer aan, krijgt de brutale Abigail makkelijk vat op haar en kan ze het meisje manipuleren. Ook Abigails gedrag komt voort uit haar persoonlijke geschiedenis. Zoltan uit ’Naar Wolf’, blikt terug op de intense vriendschap die hij met Wolf had en begint steeds beter te begrijpen waarom die zo abrupt is geëindigd.

Dat laatste is een tweede gelijkenis tussen Geus’ boeken: alle beschreven vriendschappen lopen slecht af. Geus lacht: „Ik geloof niet zo in een happy end, maar je doet de boeken denk ik tekort als je zegt dat het slécht afloopt. Het slot van mijn verhalen is altijd hoopgevend. Het einde van de vriendschap is in elk boek de afsluiting van een zoektocht, van een ontwikkeling die de personages doormaken, maar tegelijkertijd een nieuw begin. Er is altijd een opening naar een nieuw leven. Kinderen hebben ook helemaal geen problemen met een dramatische ontknoping. Het zijn de volwassenen die daar moeilijk over doen.”

De Kinderboekenweek is bijna afgelopen. Maar volgend jaar is er weer één en dan dingt Mireille Geus met ’Naar Wolf’ opnieuw mee naar een Griffel. De verwachtingen zijn dan natuurlijk extra hoog gespannen. ,,Nee, daar heb ik geen last van”, zegt ze. „Als de jury ’Naar Wolf’ een prijs waard vindt, ben ik natuurlijk heel blij. Ja, ook als het een Vlag & Wimpel is (de eervolle vermelding, BM). Het is prettig als jouw titel uit die grote poel van boeken wordt gevist. Maar dat moeten we afwachten, ik houd me maar met één ding bezig: gewoon het beste boek schrijven dat ik op dit moment kan.”

‘Virenzo en ik’, ‘Big’ en ‘Naar Wolf’ verschenen bij uitgeverij Lemniscaat. Meer info: www.mireillegeus.nl

Lees ook de recensies over de boeken van Mireille Geus:

 

© Bas Maliepaard 2021 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt