15 dagen zonder hoofd - Dave Cousins

'Moeder is straalbezopen'
Door Bas Maliepaard

Trouw Boeken, 10 mei 2014

Vorige

Kakkerlakken zijn kampioenen in overleven. Zelfs als je hun kop eraf hakt, kunnen ze nog meer dan een week rondlopen. Laurence (15) en Jay Roach (6) hebben niet alleen hun achternaam gemeen met de insecten (roach betekent kakkerlak). Ze wonen met hun alcoholistische, suïcidale moeder als kakkerlakken in een vervuild appartement. Als zij – ondanks alles het hoofd van het gezin - op een dag verdwijnt, moeten ze het alleen redden en uit handen van Jeugdzorg zien te blijven.

De Britse debutant Dave Cousins trekt je met vloeiende pen en heftige beelden het verhaal in: als moeder straalbezopen in bed ligt, ruikt de slaapkamer "alsof er iemand in je gezicht boert". Als ze naar haar werk gaat, laat ze een bad vol kots achter. Tijdens haar happy hour is ze onberekenbaar, slaat soms en bijt haar zoons toe: "Ik kan jullie niet meer zien".

Het maakt de loyaliteit van Laurence en Jay naar hun moeder des te aangrijpender. "Mijn moeder vindt het moeilijk om te leven", zegt Laurence onvoorstelbaar begripvol. Hij doet stiekem mee aan een meerdaagse (iets te slepend beschreven) radioquiz om een zonvakantie te winnen, in de hoop dat die haar goed zal doen. En als ze verdwijnt, is hij vastbesloten haar te vinden.

Laurence's kwetsbaarheid maakt indruk. Cousins kruipt echt in zijn huid en maakt je deelgenoot van zijn tegenstrijdige gevoelens. Hij laat bijvoorbeeld zien hoe Laurence onvoorwaardelijk van Jay houdt, maar soms ook gek wordt van de verantwoordelijkheid voor hem. Als Jay ziek wordt, denkt hij: "Ik walg van hem, omdat hij zwak en jong en zielig en ziek is (…) zonder Jay was ik ‘m allang gesmeerd."

Juist die eerlijkheid overtuigt je van Laurence's onverbrekelijke band met zijn kleine broertje, die doet denken aan andere sterke jongerenboeken over grote broers in schrijnende omstandigheden, zoals ‘Ik zal er zijn’ van Holly Goldberg Sloan en ‘Billy’ van Phil Earle.

Ondanks al het drama weet Cousins toch ook (wrange) humor in het verhaal te brengen. De scènes waarin Jay - geobsedeerd door de animatieserie Scooby Doo – zich als hond gedraagt, zijn vaak grappig. Net als de scène waarin Laurence zich als zijn moeder verkleedt om geld te kunnen opnemen: "Mijn harige benen verpesten het resultaat". Een veelbelovend debuut.
 
Dave Cousins: 15 dagen zonder hoofd. Vertaald uit het Engels door H.C. Kaspersma. Moon, Amsterdam. 255 blz. € 17,50. Vanaf 14 jaar.

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt