De jongen die in de muur verdween - Lydia Rood

'Knipoog van Rembrandt'
Door Bas Maliepaard

Trouw Boeken, 21 september 2013

Vorige

Chirurgijn Nicolaes Tulp vindt het geen goed idee dat zijn zoon Dirk wil komen kijken bij de openbare ontleding van een gehangene: ,,Zo’n anatomische les is geen kinderkiekkast.” Maar Dirk wil later zelf chirurgijn worden. Om zijn pesterige broers te bewijzen dat hij heus wel tegen bloed kan, negeert hij vaders verbod en staat even later tussen het publiek in het Theatrum Anatomicum, boven de Waag in het Amsterdam van 1632.

Daar ziet hij pa in het lijk zagen. Lydia Rood beschrijft het allemaal lekker afschrikwekkend. Het bloederige hart rolt zelfs op de grond, waar een hond het opschrokt. Geen wonder dat Dirk  over zijn nek gaat. Als hij opkijkt, krijgt hij een knipoog van meester Rembrandt, die de anatomische les vastlegt. Dirk schrikt: wat als Rembrandt hem kotsend op het schilderij vereeuwigt? Dan komt zijn vader erachter dat hij stiekem is komen kijken en weet iedereen dat hij niet geschikt is om chirurgijn te worden.

Een ietwat geforceerde invalshoek, maar Rood is er toch in geslaagd een spannend historisch kinderboek te schrijven rond Rembrandts tamelijk lugubere doek. Op ‘De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp’ is geen schooljongen te zien, maar de schrijfster maakt aannemelijk dat Rembrandt hem ooit wel heeft geschilderd.

Dirk wil zichzelf koste wat kost van het schilderij krijgen, maar hoe? In de Breestraat, het terrein van de kunstenaars, sluit hij vriendschap met Paultje Potter (de latere schilder) en Gerben Loots, twee kwajongens beneden zijn stand. Zij maken Dirk straatwijs: ze jatten samen een boot, gaan spieringen vissen in het IJ (vlakbij het griezelige galgenveld) en helpen hem Rembrandts atelier binnen te komen.

Jammer dat de omslagillustratie de ontknoping prijsgeeft; hoe Dirk zijn probleem oplost is geen geheim meer. Overigens deugt er meer niet aan de tekening: in deze scène uit het verhaal dragen meerdere mannen op het schilderij hoeden. Pas later zal Rembrandt die verwijderen.

Het boek zelf biedt vooral een klein, vlot geschreven avontuur, dat een ongedwongen kijkje geeft in de schilderswereld van de zeventiende eeuw, waar nog verf wordt gemaakt van 'kasselse aarde' en 'beenderzwart'. Daarnaast is het een fijn verhaal over Dirks zoektocht naar vaderlijke erkenning.
 
Lydia Rood: De jongen die in de muur verdween. Leopold, Amsterdam/Gemeentemuseum Den Haag. 129 blz. € 14,95. Vanaf 9 jaar.

Lees ook de recensies over andere boeken van Lydia Rood:

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt