De oma van de oma van mijn oma - Marc ter Horst

'In oma's dagen was alles anders'
Door Bas Maliepaard

Trouw Boeken, 15 oktober 2016

Vorige

Het thema van de Kinderboekenweek - dit jaar 'opa's en oma's' - inspireert traditiegetrouw hordes schrijvers tot nieuwe boeken die daarbij aansluiten en waarvan de kwaliteit vaak te wensen overlaat. Maar er zijn uitzonderingen, zoals het geslaagde non-fictieboek 'De oma van de oma van mijn oma'.

De originele opzet is een vondst: in korte, komisch geïllustreerde hoofdstukken over uiteenlopende onderwerpen, maak je een reis terug in de tijd aan de hand van je grootouders, daar weer de opa of oma van, daar de grootouders van en zo verder. Met sprongen van een slordige vijftig jaar duikt Marc ter Horst soms diep de geschiedenis in en soms slechts een paar generaties terug.

De hoofdstuktitels zijn de geestige, historische navigatie: "Mijn oma gaat naar de wc > de oma van mijn oma deed het op een emmer > de oma van de oma van de oma van de oma van mijn oma deed het buiten." Een visuele tijdlijn per hoofdstuk was desondanks handig geweest, want als in de tekst geen jaartallen staan, blijft het soms onduidelijk over welk tijdvak het gaat.

Toch werken deze onderhoudende geschiedenislesjes vol wetenswaardigheden erg goed, omdat ze telkens jouw band met het verleden benadrukken.

Ze tonen bovendien hoe de wereld binnen een paar generaties kan veranderen (telefonie, vrouwenrechten, vervoer) en hoe andere dingen juist hetzelfde blijven of terugkeren. Neem zwemkleding: de oma van de oma van je oma droeg een badjurk, om te voorkomen dat ze bruin werd. Later werd een bruine huid juist hip, kwamen de badpakken en bikini's en gingen vrouwen topless zonnen. Maar in China zien we nu weer mensen zwemmen met een soort bivakmutsen op, omdat ze niet bruin willen worden...

Zo zet het boek ook de vluchtelingencrisis in perspectief: 'Mijn opa is tegen vluchtelingen', maar misschien stamt hij wel af van de zuidelijke vluchtelingen die eind zestiende eeuw naar steden als Amsterdam en Leiden kwamen.

Nieuwe ontwikkelingen blijven spannend: opa vond vroeger alles beter, maar zijn opa ook en diens grootvader óók. En nu zeggen grootouders misschien dat gamen slecht voor je is, vroeger was tv-kijken slecht en nog langer geleden was lezen gevaarlijk. "Vertel dat maar aan je ouders of grootouders als ze weer eens zeggen dat je moet stoppen met gamen", schrijft Ter Horst.

Marc ter Horst: De oma van de oma van mijn oma. Ill. Eliane Gerrits. Vanaf 8 jaar. Gottmer; 89 blz. € 14,95.

 

© Bas Maliepaard 2017 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt