De vertelsels van Baker de Bard - J.K. Rowling

'Een echte Rowling, maar zonder Harry'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 28 februari 2009

Vorige

In 'Harry Potter en de Relieken van de Dood', het zevende en laatste deel van de serie, laat het hoofd van toverschool Zweinstein, Albus Perkamentus, een sprookjesboek na aan Harry's beste vriendin Hermelien. Deze vijf 'Vertelsels van Baker de Bard' worden al eeuwen aan tovenaarskinderen verteld, zoals Assepoester en Doornroosje aan Dreuzelkinderen (niet-magische mensen).

Rowling schreef in 2007 met de hand zeven exemplaren van de vertelsels en liet er n veilen voor het goede doel. Het boekje bracht 2,4 miljoen euro op. In december vorig jaar verschenen de verhalen alsnog in een publieksuitgave, nu verkrijgbaar in het Nederlands.

De sprookjes passen perfect in het beeld dat Rowling de hele Potterreeks zo knap in stand houdt: Harry's wereld s de onze, maar dan met een magisch sausje. Veel elementen uit de echte wereld hebben een magisch equivalent in Rowlings universum. Ik moet bij elke voetbalwedstrijd op tv bijvoorbeeld nog steeds denken aan het meeslepende WK Zwerkbal, compleet met hooligans, uit het vierde boek. Die herkenbaarheid leidt overigens nergens tot al te flauwe parodien. Ondanks zulke plagerijen neemt Rowling de Potterwereld volkomen serieus. Dat is mijns inziens n van de belangrijkste redenen van haar overweldigende succes.

Al is de toon van de vertelsels lichter dan die van de laatste Potters, je leest er dezelfde mix van verzinplezier en ernst aan af. Zo worden de sprookjes becommentarieerd door Perkamentus zelf. Via hem lijkt Rowling de critici van haar eigen werk subtiel op de hak te nemen. Zo haalt Perkamentus, duidelijk geamuseerd, schrijfster Clara Klefkens (1794-1910) aan, die de vertelsels schadelijk vond voor kinderen vanwege hun 'ongezonde preoccupatie met de gruwelijkste onderwerpen, zoals dood, ziekte, geweld en verdorven magie'.

De vertelsels verschillen nauwelijks van de klassieke sprookjes die wij kennen. Deugd wordt beloond, slechtheid bestraft. Enig verschil is dat tovenarij de helden in Dreuzelsprookjes meestal in de problemen brengt, terwijl de hoofdpersonen in deze vertelsels zelf kunnen toveren.

Het mooiste en zwartste verhaal is 'De Heksenmeester met het Harige Hart', waarin een tovenaar zijn hart uit zijn lijf rukt en opsluit in een kist, omdat hij nooit verliefd wil worden. Het hart verschrompelt en raakt begroeid met haar, als symbool voor de verdierlijking van de heksenmeester. Dat soort vondsten toont nog maar eens Rowlings vindingrijkheid aan. En waarschuwing voor de Potterfans: Harry komt niet in dit boek voor.


© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt