Het ding en ik - Shaun Tan

'Ze zijn het kijken verleerd'
Door Bas Maliepaard

Trouw Boeken, 17 november 2012

Vorige

,,Een verhaal voor wie wel iets beters te doen heeft”, is de ironische ondertitel van Shaun Tans nieuwste prentenboek. Juist deze mensen houdt hij in dit boek een spiegel voor. De altijd drukke, afgestompte kantoorslaven, die in een overgeorganiseerd land wonen en alleen denken aan geld verdienen en ‘het nieuws van de dag’.

Op de gedetailleerde, cartoonachtige tekeningen, zie je in verbluffend veel perspectieven een dystopische stad, met een wildgroei aan waarschuwingsbordjes en bewegwijzering. Zelfs een bord met de tekst ‘u bent hier’ en een billboard met slechts dollartekens. Rokende pijpleidingen krioelen door de straten.

In dat kafkaëske decor sjokt de naamloze hoofdpersoon, op zoek naar kroonkurken voor zijn verzameling. Hij kijkt om zich heen, de anderen lijken dat verleerd. Daarom ziet hij als enige het enorme ‘ding’; een levend apparaat dat lijkt op een gigantische, rode koffiepot met deurtjes en tentakels. De jongen neemt het mee naar huis, maar zijn ouders tonen geen interesse.

Van dit subtiele commentaar op de moderne opvoeder, schakelt Tan moeiteloos naar kritiek op de bureaucratie. Want de jongen kan het ding bij het Ministerie van Restjes en Overschotten achterlaten, maar moet dan wel metershoge stapels formulieren invullen.

Voor het zover komt, geeft iemand hem een briefje met een kronkelend pijltje erop. De jongen en het ding volgen het teken en ontdekken achter een deur middenin de stad een land vol bizarre ‘dingen’. ‘Utopia’ staat er onopvallend op de muur.

Tan bewerkte dit prentenboek tot de ontroerende animatiefilm ‘The Lost Thing’ en won er vorig jaar een Oscar mee. Toch heeft het boek zo zijn voordelen: je kunt alle symboliek en verwijzingen in de illustraties rustig bekijken. We zien bijvoorbeeld de schilderijen ‘Early Sunday Morning’ van Edward Hopper en ‘Collins St. 5pm’ van John Brack onder elkaar nageschilderd, alsof ze voor dit boek bedoeld waren. Prachtig is ook het standbeeld in communistische stijl, dat wellicht de mediacratie symboliseert: man met camera als hoofd interviewt man met televisie als hoofd.

Voor kinderen is dit een betoverend surrealistisch sprookje over het ongewone, ‘anders’ zijn en tegen de stroom ingaan. Volwassenen begrijpen ook de maatschappijkritiek daaronder.
 
Shaun Tan: Het ding en ik.Vertaald uit het Engels door Bart Moeyaert. Querido, Amsterdam. ISBN 9789045114095; 34 blz. € 14,95. Vanaf 6 jaar.

Lees ook de recensies over andere boeken van Shaun Tan:

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt