Het geheim van de keel van de nachtegaal - Peter Verhelst

'Nog sgooner dan dit al, is de nagtegal'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 31 januari 2009

Vorige

De tuin van de Chinese keizer moet paradijselijk zijn, vooral 'als de augustuslucht dik is van de opgezogen geuren van de zomerbloemen'. Peter Verhelst maakt zijn reputatie als zintuiglijk schrijver waar en schildert de keizerlijke lusthof in bedwelmende taal: ,,Er zijn bloemkelken die tinkelen als vliesdunne kristallen klokjes. (...) andere bloemen verspreiden hun geur alleen als een verliefde hen aankijkt, een geur die zo zoet is dat de bijenzwermen er dronken van worden en allerlei vormen aannemen, als openspattend vuurwerk."

Alle pracht ten spijt, schrijft een onbekende bezoeker van de tuin in het gastenboek: ,,De tuijn is heemels sgoon/ Maar sgooner dan dit al/ Is het gezang van de nagtegal." Dat zint de keizer niet en hij beveelt zijn dienaren deze 'nagtegal' te zoeken.

In zijn eerste kinderboek zet Verhelst, gelauwerd auteur voor volwassenen, het bekende sprookje van Andersen naar zijn hand. Hij maakt het verhaal nog poëtischer dan het origineel en geeft het arme keukenhulpje dat in Andersens versie slechts de weg naar de nachtegaal wijst een prominente rol als ik-verteller.

In het boek van Verhelst heeft niemand ooit van de 'nagtegal' gehoord, behalve het lenige keukenmeisje 'dat op de lucht kan leunen'. Zij klimt graag hoog in bomen en hoort het vogeltje daar zingen. Zou zij misschien het versje vol taalfouten in het gastenboek hebben gezet? Die vraag geeft het sprookje een nieuwe, raadselachtige dimensie.

Als de nachtegaal wordt uitgenodigd voor de keizer te zingen, raakt deze zo geroerd dat hij de vogel gevangen neemt en in goud laat namaken. Compleet met mechaniekje dat de zang nabootst. De keizer is zo verrukt over het resultaat dat hij de echte nachtegaal uit het oog verliest. Maar als deze is ontsnapt, overvalt hem een groot verdriet. Uiteindelijk blijkt de namaaknachtegaal geen vervanging voor de echte.

Naast de poëtische taal van Verhelst maken ook Carll Cneuts paginagrote illustraties veel indruk. Zijn vervreemdende mensfiguren verrassen niet erg, maar met de schitterende nachttaferelen in donkere tinten als bosgroen en indigo overtreft hij zichzelf. De duisternis verhult op die platen de details en daardoor blijven sterke, silhouetachtige beelden over, die een magische sfeer ademen. Al met al een beeldschoon boek, dat de keizerlijke paleistuin naar de kroon steekt.

Update: Dit boek werd donderdag 5 maart 2009 bekroond met de Woutertje Pieterse Prijs en dinsdag 6 oktober 2009 met de Gouden Griffel.

Lees ook recensies over andere boeken van Peter Verhelst:

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt