Kiek - Mariken Jongman

'Vader: een onbekende bassist'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 9 januari 2010

Vorige

,,Ik ben verwekt in een genadewip. Zo noemt mijn moeder dat tenminste, sinds ze me oud genoeg vindt voor dat woord. Toen ik vroeg wat dat was zei ze: 'Medelijdenseks.' Ik weet niet welk woord ik erger vind."

Dat is nog eens een openingsalinea, onweerstaanbaar voor pubers, lijkt me, en de meest prikkelende die ik in tijden heb gelezen. Mariken Jongman, die in 2005 veelbelovend debuteerde met 'Rits', zet meteen de toon: grappig, met pit, maar ook een tikje treurig. Je zult maar te horen krijgen dat je niet uit liefde geboren bent!

Veel meer weet de veertienjarige Kiek niet over haar ontstaansgeschiedenis. Ja, dat die wip in een bezemkast plaatsvond, toen haar moeder zeventien was. Ze had medelijden met een lelijke bassist, en offerde zich voor één keer op. Met Kiek als resultaat. Maar daar wilde die jongen niets van weten en dus groeide Kiek op zonder vader.

En nu zit ze op het politiebureau, blijkt uit de scènes die dit verhaal flitsend onderbreken en de spanning opvoeren. Een uit de hand gelopen 'vaderproject' blijkt de oorzaak.

Omdat haar moeder zo weinig loslaat over Kieks verwekker, begint ze haar onbekende vader als een soort moderne Frankenstein zelf samen te stellen. Niet uit stukjes lijken, maar uit de eigenschappen en gelaatstrekken van andere bassisten. Kiek bezoekt optredens, interviewt bassisten en laat haar vriendin Lottie een portret tekenen met de neus van de één en de oren van de ander. Een nogal bizar gegeven, dat geloofwaardig blijft door de levensechte personages en relativerende humor (een paar wel erg flauwe grappen daargelaten).

Uiteindelijk gaat Kiek ook daadwerkelijk op zoek naar haar echte vader. Haar moeders verhaal vertoont immers verdachte hiaten: hoe kun je de naam van de vader van je kind nou vergeten? De toon wordt scherper; Kiek ontpopt zich tot een doortrapte detective, die gevaarlijk in de familiegeschiedenis begint te wroeten en niets voor zoete koek slikt.

Aanvankelijk heeft Jongman de regie stevig in handen. Het eerste stuk, waarin Kiek vanuit het politiebureau terugblikt, is ijzersterk gecomponeerd. Jammer dat ze die constructie snel loslaat. Hoewel ze daarna meer de diepte ingaat en verschillende ouder-kindrelaties knap in beeld brengt, mist het verhaal die stuwende structuur en zakt het middenstuk zelfs wat in. Al mag het de volgende keer dus allemaal iets compacter, duidelijk is wel dat Jongman een heel eigen stem heeft, die veel jongeren zal aanspreken.

Mariken Jongman: Kiek. Lemniscaat, Rotterdam. ISBN 9789047701798; 222 blz., € 13,95. Vanaf 13 jaar.

Lees ook de recensies over andere boeken van Mariken Jongman:

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt