Mijn broer, de nieuwe en ik - Martha Heesen

'Toons ouders vangen 'zielenpoten' op'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 19 september 2009

Vorige

,,Over eenzaamheid gaan we het verder niet hebben", zegt de tienjarige Toon terloops op bladzijde twee. Al komt hij er inderdaad niet meer op terug, de pijnlijke echo van deze zin klinkt door het hele boek. Toon heeft het niet over eenzaamheid, maar zijn verhaal - hoe luchtig en humoristisch verteld ook - gaat er ondertussen wel over.

De zielenpoten komen en gaan bij Toon thuis, al mag hij de tijdelijke pleegkinderen zo niet noemen. Zijn ouders vangen hen op in afwachting van een definitief pleeggezin. Toon en zijn oudere broer Jan moeten telkens weer een manier vinden om met de nieuwe indringer om te gaan. En dat valt niet mee, want elk pleegkind heeft weer een andere, moeilijke geschiedenis.

De lezer maakt, even vluchtig als Toon zelf, kennis met zes pleegkinderen. Het gaat Heesen duidelijk niet om hun geschiedenis, maar om wat hun komst met de broers doet. Daarom koos ze voor zes afgeronde verhalen, die elkaar inhoudelijk wel opvolgen, maar niet zo hecht zijn verbonden als hoofdstukken in een roman.

Macho Jan pakt de kennismaking nogal agressief aan: hij probeert elke gast meteen te vloeren, om te laten merken wie de sterkste is. Toon is gevoeliger en gebruikt zijn verbeeldingskracht om zich tot 'de nieuwe' te verhouden, zoals personages van Heesen wel vaker doen.

Fantasie en werkelijkheid zijn in Toons verslag niet altijd van elkaar te onderscheiden en dat geeft de verhalen stuk voor stuk een geheimzinnige aura. Toon ontdekt dat pleegkind Rufus een spookvriendin heeft, dat Arend hem met zijn blik kan laten opstijgen als een vogel en met de slimme eindexamenleerling (!) Jirre speelt hij vol overgave riddertje. Zelfs de praatgrage Milo, die het gezin terroriseert met zijn eindeloze geklets, kan Toon met behulp van zijn fantasie aan: ,,hij werd een waterval, waar ik doorheen sprong, daarachter was het stil."

Maar elke investering ten spijt: de kinderen vertrekken allemaal. En dan speelt het gevecht om aandacht met zijn broer weer op. Als het aan tafel niet over de zielenpoten gaat, dan wel over de uitmuntende zwemprestaties van Jan.

Die verbindende verhaallijn, die de basis van het boek en houvast voor jonge lezers had moeten vormen, is net te weinig uitgediept. Afzonderlijk zijn de verhalen allemaal een genot om te lezen, maar als geheel blijft het iets teveel een verzameling hoofdstukken en wordt het te weinig een roman.

Martha Heesen: Mijn broer, de nieuwe en ik. Querido, Amsterdam. ISBN 9789045109831; 104 blz. € 12,95. Vanaf 9 jaar.

Lees ook de recensies over andere boeken van Martha Heesen:

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt