Papieren museum 3 - Ted van Lieshout

'Het museum in met Ted van Lieshout'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 26 januari 2008

Vorige

Op bijna iedere school werkt wel een leraar die zó aanstekelijk kan vertellen dat zelfs de minst populaire vakken interessant worden. Ted van Lieshout is kinderboekenschrijver en illustrator, maar hij heeft onmiskenbaar de kwaliteiten van zo'n lievelingsmeester. Zelfs als hij 'lesgeeft' in kunstgeschiedenis - een onderwerp waar veel scholieren voor zullen terugdeinzen - kun je niet anders dan naar hem luisteren en met volle teugen genieten.

In zijn driedelige boekenserie 'Papieren museum' leidt Van Lieshout de lezer rond door virtuele tentoonstellingen, die hij zelf op een associatieve manier heeft ingericht. De kaft is de toegangsdeur van het museum, de bladzijden zijn de zalen. De expositie in dit derde deel, 'De engel met twee neuzen', gaat over de manier waarop moderne kinderboekillustratoren zich laten inspireren door oude meesters. Toegankelijker én leuker kan het bijna niet: via herkenbare tekeningen uit kinderboeken naar beeldende kunst uit het verleden kijken.

Het originele kunstwerk en de moderne illustratie staan naast elkaar afgebeeld. Zo ontdek je dat de tekening van een vlot vol drenkelingen, uit 'Het woordenboek van Vos en Haas' van Thé Tjong Khing, gebaseerd is op het schilderij 'Het vlot van de Méduse' van Géricault. Dick Bruna liet zich voor 'Nijntje in het museum' inspireren door het werk van Matisse en Philip Hopman tekende in 'Despereaux' een tafel met muizen naar voorbeeld van 'Het laatste avondmaal' van Da Vinci.

Van Lieshout vertelt over de achtergrond van de kunstenaars en hun werk. Hij geeft ontspannen lesjes iconografie, legt technieken en kunstbegrippen uit en brengt je de nodige materiaalkennis bij. Ook stelt hij belangrijke vragen: wat ís inspiratie eigenlijk? En waar liggen de grenzen tussen jatten en je laten inspireren? Die vragen lardeert hij met vermakelijke anekdotes (over naaktmodellen die scheetjes laten) en bijdehante opmerkingen.

Het enige minpunt is dat Van Lieshout zich bij de keuze van moderne illustraties niet heeft beperkt tot gepubliceerd werk. Het spannendst om te zien zijn de tekeningen die je als lezer herkent of kunt opzoeken in de originele context. De publicatie van werken uit privé-collecties lijkt me voor kinderen in eerste instantie minder interessant.

Hoewel de tentoonstelling geen staalkaart wil zijn van de Nederlands-Vlaamse illustratiekunst, is het toch jammer dat gepubliceerd werk van erg belangrijke illustratoren is overgeslagen. Waar zijn penseelwinnaressen Marit Törnqvist, Mance Post en Charlotte Dematons, om er een paar te noemen? Vooral in het werk van de laatste liggen prachtige verwijzingen naar oude meesters voor het oprapen, zoals het portret van de Zonnekoning van Rigaud en 'De arenleesters' van Millet in het bekroonde sprookjesboek 'Grimm'. Hoe dan ook: 'De engel met twee neuzen' blijft een zeer verrassende en enthousiasmerende ontdekkingstocht.

Lees ook de recensies over andere boeken van Ted van Lieshout:

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt