Ruby Rood - Linzi Glass

'Een Afrikaans vriendje: dat deugt niet'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 9 augustus 2008

Vorige

De bloedige scholierenopstand in de township Soweto (Johannesburg) op 16 juni 1976 wordt wel gezien als het begin van het einde voor het apartheidsregime. 'Ruby Rood' beschrijft de turbulente maanden die daaraan voorafgingen; de veranderingen die Zuid-Afrika doormaakt lopen parallel met de volwassenwording van de hoofdpersoon.

Deze Ruby groeit op in een liberaal, blank gezin. Haar vader is advocaat en sympathisant van het ANC. Moeder is galeriehoudster en werpt zich op als beschermvrouwe van zwarte kunstenaars. Ze biedt de getalenteerde, zwarte schilder Julian zelfs onderdak in haar eigen huis. Ruby sluit vriendschap met hem, omdat ze voor haar gevoel alleen bij hem écht zichzelf kan zijn. Tegenover haar vriendinnen op de Engelse privéschool moet ze uit veiligheidsoverwegingen haar vrijzinnige ideeën (en die van haar ouders) voor zich houden.

De situatie wordt nog beklemmender als Ruby verkering krijgt met de Afrikaanse Johann. Dat roept bij haar ouders en vooral bij Julian weerzin op: hoewel de jongen tegen apartheid is, stamt hij volgens hen toch af van de onderdrukkers. Ruby constateert dat ze ook bij haar thuis aan selectieve tolerantie doen en niemand in Zuid-Afrika de kans krijgt als individu geaccepteerd te worden. Huidskleur, taal, religie, of zelfs een schooluniform bepalen met wie je mag omgaan.

Deze kwestie, helaas nog steeds actueel, maakt 'Ruby Rood' tot meer dan een interessant historisch boek. Want de maatschappelijke problematiek confronteert Ruby in verhevigde mate met de vragen en problemen die elke puber heeft: het vinden van een eigen identiteit, het gevoel buiten elke groep te staan en los van ouders een eigen koers varen.

Hoewel het verhaal inhoudelijk overtuigt, is het stilistisch minder sterk als 'Het jaar dat de zigeuners kwamen', het debuut van Glass dat dit jaar werd bekroond met een Zilveren Zoen. De bloemrijke stijl die dat boek zo betoverend maakt, bedwelmt je nu te veel. Romantische of anderszins gevoelige scènes dreigen nogal eens sentimenteel te worden. Bijvoorbeeld als Johann Ruby uitnodigt voor de drive-inbioscoop: "Een caleidoscoop aan schitterende kleuren spoelde over me heen (…) Turkoois. Paars. Smaragdgroen. 'Zaterdag?', fluisterde ik." Dat is hysterisch opgeschreven bakvisromantiek. Ook de uitweidingen vol gemeenplaatsen als 'schoonheid en pijn zijn elkaars metgezel' en 'kunst is een machtiger wapen dan een geweer' had Glass achterwege kunnen laten.

Lees ook de recensie over het andere boek van Linzi Glass:

  • 'Het jaar dat de zigeuners kwamen'


© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt