Sector 20 - Paul Dowswell

'De Stasi houdt Alex in de gaten'
Door Bas Maliepaard

Trouw Boeken, 7 januari 2012

Vorige

Harrie Jekkers zong er al over: ‘Alleen de vogels vliegen van Oost- naar West-Berlijn, worden niet teruggefloten, ook niet neergeschoten’. Precies dat realiseren Alex (16) en zijn vriendinnetje Sophie zich in het Oost-Berlijn van de jaren zeventig. ‘Zou het niet geweldig zijn om gewoon je vleugels uit te kunnen slaan en weg te vliegen?’

Een verwerpelijke gedachte in de DDR, die voor inlichtingendienst Stasi genoeg bewijs is dat deze jongeren niet uit het juiste socialistische hout gesneden zijn. Volgens de agent die hem bespioneert vertoont Alex teveel ‘negatief-decadente tendensen’. Hij heeft te lang haar, luistert naar westerse rockmuziek, is geen lid meer van de communistische jeugdbeweging en drijft soms openlijk de spot met de Partij. Als Alex’ gesmokkelde lp van Led Zeppelin uit zijn huis verdwijnt, begrijpt hij dat de Stasi hem volgt. Niet veel later worden Sophie en hij opgepakt.

Vreemd eigenlijk, dat er zo weinig jeugdboeken zijn verschenen over de DDR. Recent schreef alleen André Boesberg erover in ‘De vluchtrivier’. Maar de Brit Paul Dowswell, wiens ‘Ausländer’ twee jaar geleden al positief werd ontvangen, maakt veel goed: zijn zorgvuldig gedocumenteerde, sterk geconstrueerde roman leest, zeker naar het eind toe, als een bloedstollende spionagethriller.

Dowswell geeft een beklemmend en gedetailleerd beeld van het leven in de DDR, waar wantrouwen een tweede natuur is geworden, en niet alleen voor vrijdenkers. Ook Alex’ vader, die in de socialistische idealen gelooft, moet op zijn tellen passen. En zelfs de Stasi-agent die belast is met het onderzoek naar Alex moet zijn naziverleden angstvallig verborgen houden.

De vele perspectiefwisselingen zijn slim ingezet om de spanning te verhogen: soms weet de lezer meer dan een personage, soms overvalt een gebeurtenis hem net zo. Na een iets te lange aanloop, versnelt het verhaal als Alex’ gezin naar West-Berlijn besluit te vluchten. Maar de lange arm van de Stasi reikt ook over de muur.

Dowswell is eerder een boeiend verteller dan een groot stilist en de soms te plechtstatige vertaling helpt niet mee. Een docent zet Alex niet voor schut, maar laat hem ‘een figuur slaan’, iemand ‘beveelt’ iets niet, maar ‘gelast’ en steeds weer duikt het merkwaardige woord ‘daadecht’ op. Desalniettemin lijkt me dit boek verplichte en alles behalve saaie kost voor elke middelbare scholier, die meer wil of moet weten over deze fascinerende periode.
 
Paul Dowswell: Sector 20.Vertaald uit het Engels door Ernst Bergboer. Callenbach, Utrecht. ISBN 9789026601255; 256 blz. € 17,95. Vanaf 14 jaar.

Lees ook de recensies over andere boeken van Paul Dowswell:

 

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt