Twee tieten in een envelop - Wim Daniëls

'Mama heeft geen tieten meer'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 14 februari 2009

Vorige

,,Ik ken een goede mop: twee tieten in een envelop." Wietske (11) zit bij een club van achtstegroepers, die elkaar iedere pauze in het fietsenhok moppen vertellen. Maar ze twijfelt of ze op school wel om een tietenmop mag lachen als haar moeder thuis op sterven ligt. "Mama heeft geen tieten meer. Die hebben ze eraf gehaald. Misschien hebben de dokters ze daarna in een grote envelop gedaan en opgestuurd. Om te laten onderzoeken."

Zo wordt dit verhaal verteld: scherp, rechtstreeks, ontnuchterend. Niet onnodig luchtig en niet onnodig zwaar. Vooral die oprechte toon maakt dit boek interessant, want briljant geschreven is het niet. Wim Daniëls, vooral bekend als auteur van allerhande boeken over taal, heeft goede ideeën en mooie observaties genoeg. Maar die zouden beter tot hun recht zijn gekomen als een strenge redacteur de stofkam grondig door zijn tekst had gehaald.

Vooral de manier waarop Daniëls zijn passie voor taal in dit boek etaleert, vermoeit nogal. Zo schrijft hij betuttelend 'geemokuur': "Ja, ik weet het, dat woord schrijf je anders: 'chemokuur'. Maar als je het woord niet kent, ga je 'sjeemokuur' zeggen (...)". Ook goochelt hij met het woord 'kanker': "Het scheelt maar één letter met 'kanjer', dat juist zo'n leuk woord is." Ik moet de eerste moderne achtstegroeper nog tegenkomen die per ongeluk 'sjeemokuur' zegt en het belegen 'kanjer' gebruikt. En zo staan er wel meer oubollige woorden in: 'akelig', 'liegbeest', 'knijpkat'.

Tijdens Wietskes spreekbeurt over rare woorden heeft het taalspel wél een functie. Ze vraagt de klas woorden te noemen waarin twee keer hetzelfde staat: jojo, tamtam, taaitaai en bonbon. "Niemand dacht aan papa en zelfs niet aan mama, behalve ikzelf natuurlijk." Kijk, zo'n gedachte ontroert!

Wietske beschrijft van dichtbij het ziekteproces: hoe mama haar haren verliest en later al haar kracht. Hoe papa vrolijk probeert te blijven, haar zelfs moppen aan de hand doet voor de club. Ze vertelt over de woede van haar puberbroer Okke. Hij is zo van slag door alles wat er gebeurt, dat hij bijna vergeet lief te zijn voor zijn moeder. Tot Wietske hem op één van mama's laatste levensdagen bij haar in bed vindt, dicht tegen haar aan. Op die momenten, levensecht en niet sentimenteel beschreven, komt het verhaal bij de lezer binnen.

Wim Daniëls: Twee tieten in een envelop. Van Holkema & Warendorf, Houten. ISBN 9789047507383; 111 blz. € 10,95. Vanaf 10 jaar.

Lees ook het interview met Wim Daniëls uit Trouw:

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt