Wat ik was - Meg Rosoff

'Voor het allereerst verliefd'
Door Bas Maliepaard

Trouw boeken, 17 mei 2008

Vorige

Van alle 'eerste keren' in een mensenleven maakt verliefdheid op velen de meeste indruk. Want door die liefde ontdek je iets in jezelf, waarvan je het bestaan voordien niet kon vermoeden. Over die ontdekking gaat de derde - en beste - bildungsroman van Meg Rosoff. 'Wat ik was' neemt net zo onverwacht gretig bezit van je als een overrompelende eerste liefde. Terwijl het verhaal behoedzaam verloopt, gloeit er tussen de regels een onweerstaanbare aantrekkingskracht, die je naar het boek doet verlangen, zodra je het even hebt weggelegd.

,,Ik ben een eeuw oud, een onmogelijke leeftijd, en mijn gedachten hebben geen anker in het heden. In plaats daarvan drijven ze altijd weer naar dezelfde kust." De hoogbejaarde Hilary blikt terug op de tijd dat hij als zestienjarige op een Engels jongensinternaat zat. Het is dan al zijn derde school, en dit keer één die 'gespecialiseerd is in lage verwachtingen'.

Ideaal voor een jongen als Hilary, die lijdt onder de druk en de regels die de maatschappij hem opleggen en die weinig heil ziet in een opleiding tot brave burger uit de middenklasse. Hilary is weggezakt in een permanente staat van gemaakte onverschilligheid; hij kijkt behoorlijk cynisch tegen het leven aan. Een houding die, in combinatie met zijn scherpzinnige en welsprekende vertelstem, vele humoristische overdenkingen oplevert. ,,Over de rol van kostscholen heb ik een vastomlijnde mening. Volgens mij waren deze school en zijn tijdgenoten niets anders dan ordinaire handelaren in sociale status, die een opgeblazen idee van eigenwaarde verkochten aan jongens van kleinburgerlijke afkomst met niets bijzonders in huis."

Tijdens een gymnastiekles aan het strand ontmoet Hilary de 'bijna ondraaglijk mooie jongen' Finn, die zonder ouders in een vissershut woont. Het is liefde op het eerste gezicht, al is dat een te platte uitdrukking voor de raadselachtige verhouding die tussen de jongens opbloeit. Hilary ontvlucht school zo vaak mogelijk om bij Finn te kunnen zijn. Hij bewondert diens stoïcijnse zwijgzaamheid, zijn elegantie, de manier waarop hij in harmonie met de natuur een tijdloos leven leeft. Het leven dat hij voor zichzelf wenst! Hij koestert geen seksuele verlangens voor Finn, maar toch zindert er een verwarrende erotische spanning tussen de twee.

Subtiel laat Rosoff zien hoe Hilary zijn bestemming ontdekt door zich (aan het eind bijna letterlijk) te vereenzelvigen met Finn. De liefde voor de jongen laat hem zien wie hij zelf eigenlijk is.

Naast die persoonlijke ontwikkeling gaat 'Wat ik was' ook in bredere zin over 'echtheid', over hoe de werkelijkheid bewust of onbewust wordt vervormd: door de dorpsgemeenschap en de leerlingen van het internaat als zij in hun roddels perverse invulling geven aan de relatie van de jongens. Misschien ook door het gehavende geheugen van de oude Hilary, nu hij als oude man terugblikt op de liefde van zijn leven. Maar zeker door Finn, die Hilary én de lezer versteld doet staan met een onthulling die je helemaal niet ziet aankomen.

Meg Rosoff: Wat ik was. Vert. Jenny de Jonge. Moon, Amsterdam. ISBN 9789048800230; 224 blz. € 15,95. Vanaf 15 jaar.

Lees ook de recensies over andere boeken van Meg Rosoff:

 

 

© Bas Maliepaard 2018 | Disclaimer | Ontwerp - pmsmt